Lopende innovaties

Op dit moment loopt binnen TNO een aantal innovatietrajecten waarbij het doel is om de werknemer beter te beschermen tegen de blootstelling aan gevaarlijke stoffen.

Een kleine greep uit lopende projecten vindt u hieronder.

Voorafscheider voor kwartsstof

TNO heeft in 2014-2015 een prototype innovatieve voorafscheider op basis van multicyclonen ontwikkeld in samenwerking met het bedrijf Klop Innovations. Doelstelling is de stofbelasting van stofzuigers en hun filtersystemen te verminderen en de standtijd van filtersystemen en stofzakken aanzienlijk te verlengen.

Momenteel worden er praktijktesten uitgevoerd.

Ontwikkeling multicycloon filtersysteem voor lasrook en zeswaardig chroom

TNO ontwikkelt in samenwerking met Translas (producent lastoortsen) en iTanks (innovatiecentrum Rotterdamse Haven) een filtersysteem voor fijnstof (lasrook en zeswaardig chroom). De deeltjesgrootte van lasrook is kleiner dan 1 micron. Lasrook bestaat uit vele metaaldeeltjes in allerlei samenstellingen, lasrook is een kankerverwekkend proces  voor de mens. Zeswaardig chroom komt vrij bij het lassen van roestvaststaal (RVS) en is een bewezen kankerverwekkende stof. Blootstelling aan kankerverwekkende stoffen moet zoveel als mogelijk worden voorkomen, de overheid heeft wettelijke grenswaarden vastgesteld maar communiceert ook het “minimalisatie-principe”. Dit betekent streven naar “nul-blootstelling” aan lasrook en zeswaardig chroom. Het gebruik van een filtersyteem op basis van multicyclonen is één van de mogelijke beheersmaatregelen om de concentraties lasrook/ zeswaardig chroom op de werkplek in de metaalindustrie te verminderen.

TNO heeft een aantal prototypen ontwikkeld en getest op filterefficiëntie in de Worst Case Room van TNO te Delft voor het lassen van staal en RVS met massieve en gevulde draad.

De multicycloon is samengesteld met 100 – 200 mini-cyclonen (parallel geschakeld). Om de filter- efficiëntie te verhogen kan de multicycloon ook in serie worden uitgevoerd (zie bovenstaande afbeeldingen). De afzuigcapaciteit en het filterend vermogen is sterk afhankelijk van de uiteindelijke uitvoering. Naast deze technische aspecten is ook gebruiksgemak voor de werknemer en uiteraard ook de kosten voor de werkgever van belang. Het vinden van een goede balans creëert draagvlak voor het gebruik in de praktijk.

De multicycloon filtert stofdeeltjes (lasrook, zeswaardig chroom) uit een luchtstroom, maar NIET de eveneens, afhankelijk van lasproces,  vrijkomende gassen (stikstofoxiden, koolmonoxide en ozon). Daarvoor zijn andere afzuigsystemen (centraal hoogvacuümsysteem) bedoeld. Het filterrendement van een multicycloon voor lasrook (stofdeeltjes 0,1 – 1 micron) is circa 75%. Tevens kan de multicycloon worden gebruikt als voorfilter in combinatie met een nafilter. Filterrendementen van meer dan 99 % zijn dan haalbaar. In combinatie met gasfilters kunnen eventueel ook ozon en stikstofoxiden uit de luchtstroom worden verwijderd. Maar zoals eerder aangegeven is dan de keuze voor een ander filtersysteem logischer.

De multicycloon kan worden gebruikt in combinatie met de MIG-MAG lastoorts Extractor van Translas, maar uiteraard ook in combinatie met andere lastoortsen met bronafzuiging. Goede mogelijkheden biedt ook de combinatie met een (afgezogen) TIG lastoorts.

Ontwikkeling stofvrije zaagtafel voor tegelzetter

In samenwerking met de bedrijven Dustco International, Droomslijper, CARAT Nederland, Festool, Hitachi Power Tools Netherlands, Klop Innovations, Rodiam, Rubi Benelux en 2BEST is TNO gestart met de ontwikkeling van stofarme gereedschapssystemen  voor de tegelzetter.

 

Huidige situatie: een “open” haakse slijper wordt in combinatie met watertoevoer of een industriële stofzuiger gebruikt bij het door-inslijpen van, veelal, keramische tegels. Hierbij komt veel stof vrij. Bij het gebruik van een haakse slijper met watertoevoer wordt de huidige grenswaarde van respirabel kwarts met een factor 50 – 100 overschreden. Ook bij het gebruik van een “open” haakse slijper in combinatie met een industriële stofzuiger zijn de blootstellingen aan respirabel kwarts hoog. In de TNO Worst Case Room zijn overschrijdingen van de wettelijke grenswaarde van respirabel kwarts vastgesteld van een factor 25 en meer.  Zonder gebruik van een stofzuiger worden concentraties respirabel kwarts gemeten van 10 mg/m3. In deze situatie wordt de grenswaarde van respirabel kwarts met een factor 100 en meer overschreden bij 100% inschakeltijd van de haakse slijper.

Er zullen door de negen bedrijven verschillende gereedschapssystemen worden ontwikkeld voor het droog en nat slijpen van keramische en natuursteen tegels. Alle systemen zijn gebaseerd op het gebruik van een haakse slijper (met compartimentering zoals afzuigkap, borstelsysteem) in combinatie met een zaagtafel, stofzuiger en/of watertoevoer.

Elke producent gaat voor zijn eigen, unieke oplossing met gebruikmaking van de toegevoegde kennis van TNO.

Het project kent een doorlooptijd van 6 maanden en moet resulteren in diverse commerciële producten voor de tegelzetter met het doel het door-inslijpen van tegels stofarm te kunnen uitvoeren en te voldoen aan de wettelijke grenswaarde van respirabel kwarts van 0,075 mg/m3.

Een mooi voorbeeld van samenwerking tussen bedrijven en TNO met het doel innovatieve gereedschappen / gereedschapssystemen te ontwikkelen.

Adresgegevens

Bakemastraat 97K
2628 VK Delft
T 088 866 30 00
F 088 866 30 10
E wegwijzer@tno.nl

RSS Feeds
Disclaimer    |    Privacy statement    |    © 2017 TNO